کتاب نا گفته هایی از حقایق عاشورا-قسمت اول

کتاب نا گفته هایی از حقایق عاشورا-قسمت اول

توسط: هادی گردانی

12 بازدید

1401/2/21

ساعت:21:34

 

ناگفته هایی از حقایق عاشورا

 

سرشناسه : حسینی میلانی، علی 1326 -

عنوان و نام پدیدآور : ناگفته هایی از حقایق عاشورا/علی حسینی میلانی

مشخصات نشر : قم: مرکز حقایق اسلامی، 1388

مشخصات ظاهری : 328 ص

شابک : 978-600-5348-01-9

وضعیت فهرست نویسی : فیپا

یادداشت : چاپ سوم

یادداشت : کتابنامه : ص. 304؛ همچنین به صورت زیرنویس

موضوع : حسین بن علی (ع)، امام سوم 4 - 61ق.

موضوع : واقعه کربلا، 61ق.

موضوع : عاشورا

رده بندی کنگره : BP41/5 /ح55ن2 1388

رده بندی دیویی : 297/9534

شماره کتابشناسی ملی : 1794771

ناگفته هایی از حقایق عاشورا آیت اللّه سید علی حسینی میلانی بسم اللّه الرحمن الرحیم

الحمد للّه رب العالمین والصلاه والسلام علی خیر خلقه وأشرف بریّته

محمّد وآله الطاهرین ولعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین. پیش گفتار

حادثه کربلا و شهادت حضرت سیّدالشهداء علیه السلام از مهم ترین قضایای تاریخی است. گستردگی ابعاد این قضیه همواره برای دانشمندان و اندیشمندان شگرف بوده است. به طور کلی این حادثه را از سه جهت می توان بررسی کرد:

1 . ریشه ها و علّت های رخ داد این حادثه;

2 . وقایع پیش آمده در حادثه کربلا;

3 . پی آمدها و آثار و توابع این حادثه در تاریخ اسلام و در جوامع بشری.

هر کدام از این جهات، ابعاد و زوایای مختلفی دارد که این نوشتار، بعضی از آنها را بررسی خواهد کرد و در ضمن، به پاره ای از شبهات و سؤالات درباره حادثه کربلا پاسخ خواهد داد.

گفتنی است این نوشته، نه نقد بر گفتار کسی است و نه ردّ بر فرد دیگر; بلکه تحقیقاتی است که درباره ابعاد این واقعه انجام شده و از آن نتایجی به دست آمده که می توان گفت تا به حال بدان نپرداخته اند. از این رو، این اثر «ناگفته هایی از حقایق عاشورا»1 نام دارد.

این بحث به همان روش بزرگان و علمای مذهب ما ارائه خواهد شد; راهی که از گذشته دور تا کنون در رویارویی با مسائلِ مربوط به اهل بیت علیهم السلام پیموده اند; یعنی همان روش دفاعی و رفع شبهه.

روشن است که همواره علمای ما مبانی تشیع را بیان کرده و قضایای تاریخی را توضیح داده اند و در این ضمن جواب گوی تهاجمات دیگران نیز بوده اند. آنان در گفتار و نوشتار خود بیشتر مدافع بوده اند و هستند و دشمنان مذهب ما همواره با طرح گفتارهایی به مبانی اصیل ما حمله می کرده اند و در عوض علمای ما پاسخ گوی آنها بوده اند.

علاوه بر این، دانشمندان مذهب تشیّع در مباحث خود با فرقه های دیگر همیشه با حسن معاشرت و رعایت ادب و احترام برخورد نموده و این روش را به شیعیان نیز تعلیم داده اند که با پیروان مذاهب دیگر بلکه ادیان دیگر، کمال ادب و زیبایی در کردار و گفتار را در مقام بحث مراعات نمایند.

از طرفی، طبق بیان تاریخ، مخالفان به گونه های متفاوت در مقالات، کتاب ها و سخنرانی هایشان، به مذهب و اهل مذهب ما تهاجم کرده اند. آنان به هر گونه و وسیله ای، با این مذهب و پیروان آن جنگیده اند و حتی در بعضی موارد کار به کشتار انجامیده و هم اکنون نیز در برخی کشورها این قضایا رخ می دهد.

از این رو، آنان همواره در افزایش اختلافات و جدایی ها در بین فرقه های اسلامی پیش قدم بوده اند و غالباًروش علمای ما دفع این هجمه ها بوده است.

بر این اساس، آن چه در پی می آید با رعایت ادب و متانت خواهد بود و در حدّ امکان هرگز به تندی سخنی نخواهد آمد _ ان شاء اللّه تعالی.

گفتنی است که این پژوهش از مدارک و منابع دست اوّل زیر بهره گرفته است:

انساب الاشراف و فتوح البلدان بلاذری;

الطبقات الکبری ابن سعد;

تاریخ طبری;

تاریخ مدینه دمشق ابن عساکر;

تاریخ حلب ابن عدیم حلبی از علمای قرن هفتم;

المعجم الکبیر ابوالقاسم طبرانی;

کتاب های ابوالفرج ابن جوزی حنبلی بغدادی;

تاریخ الاسلام و سیر اعلام النبلاء شمس الدین ذهبی;

الکامل فی التاریخ ابن اثیر;

البدایه والنهایه ابن کثیر دمشقی;

الفتوح ابن الاعثم کوفی;

الاخبار الطّوال دِیْنَوَری;

مُروج الذهب مسعودی;

مقاتل الطالبیین ابوالفرج اصفهانی;

المستدرک علی الصحیحین حاکم نیشابوری;

مسند احمد بن حنبل;

الاستیعاب ابن عبدالبرّ مالکی قرطبی;

اُسد الغابه ابن اثیر.

هم چنین کتاب های ابن حجر عسقلانی و برخی از کتاب های تفسیری، تاریخی و حدیثی اهل تسنّن که از مدارک کهن و قدیمی آنان به شمار می روند و در زمان ما چاپ و نشر شده و غالباً در دست رس علمای گذشته ما نبوده، از منابع این تحقیق به شمار می روند.

البته این تحقیق از کتاب های علمای شیعه که در زیر می آید نیز بهره مند شده است:

الارشاد شیخ مفید;

اللهوف سیّد ابن طاووس;

بحار الأنوار علامه مجلسی.

با وجود این، درباره مطالب اساسی و مهم، جز از کتاب های اهل تسنّن نقل نشده است. امید آن که این تحقیق پذیرفته پژوهش گران و حقیقت جویان قرار بگیرد!

محرم الحرام 1428

سید علی حسینی میلانی 1 . گفتنی است که در اواخر محرم الحرام سال 1428 درس هایی تحت عنوان «ناگفته هایی از حقایق عاشورا»

توسط حضرت آیه اللّه میلانی دامت برکاته در مرکز حقایق اسلامی برای طلاب حوزه علمیه قم ارائه شد که پس از تدوین، نگارش و دیگر مراحل فنی به صورت کتاب حاضر در اختیار پژوهش گران و دوستان اهل بیت علیهم السلام قرار می گیرد.

 

ائمّه و اهتمام در بزرگ داشت حادثه عاشورا

حادثه عاشورا در گذر تاریخ

ائمّه و اهتمام در بزرگ داشت حادثه عاشورا

چنان که پیش تر اشاره شد، شیعه امامیه همیشه مورد حمله و تهاجم بوده است و علمای ما در مسائل مختلف اعتقادی، فقهی و... مدافع حریم و مکتب تشیّع بوده اند. از مواردی که همواره بهانه جویان به آن بهانه به مذهب ما تهاجم نموده اند، واقعه کربلا و عاشورای سیّدالشهداء علیه السلام است.

از همان محرم سال 61 هجری که این ماجرا پیش آمد، ائمّه اطهار سلام اللّه علیهم و شیعیان اهل بیت به پیروی از رهبران خود همواره این روز بزرگ را زنده نگه داشته اند. البته بنیان گذار مراسم عزاداری سیّدالشهداء علیه السلام خود رسول اللّه صلی اللّه علیه وآله بوده اند که احادیث شیعی و سنّی در این مسئله بیش از حد تواتر است.1

از طرفی، دشمنان و مخالفان ما همواره سعی کرده اند که این روز فراموش شود و آثار و تبعات آن از بین برود. در واقع، به همان میزان که ائمّه علیهم السلام و دیگر افراد خاندان رسالت کوشش کرده اند تا این روز باقی بماند و به بقای آن اهتمام ورزیده اند، دشمنان به گونه های مختلف کوشیده اند تا آثار این حادثه از میان برود و این روز فراموش شود.

بنابراین، روز عاشورا روز تعامل و تقابل دو جبهه شده است; جبهه ایکه می خواهد این روز باقی بماند و جبهه دیگری که هدفش از بین بردن این روز مهم و تاریخی است.

بدیهی است که در تاریخ اسلام کمتر روزی است که این ویژگی را داشته باشد. می توان روز غدیر را نمونه ای از همین روزها به شمار آورد که از روز نخست حادثه غدیر خم کسانی سعی کرده اند آن را انکار کنند و برخی در کم رنگ جلوه دادن و بی اهمیت نمودن آن روز تلاش کرده اند و در مقابل، اهل ولایت تمام سعی و کوشش خود را به جهت احیا و زنده ماندن آن روز جاودانی به کار بسته اند.

این ویژگی بر عظمت و حساسیت روزهای غدیر و عاشورا دلالت دارد.

به راستی آن روزی که حادثه عاشورا واقع شد، نه معاویه، نه یزید، نه بنی امیّه و هیچ کس دیگر فکر نمی کردند که این حادثه و نتایج آن به ضرر بنی امیّه و پیروانشان و به پیروزی مکتب اهل بیت علیهم السلام بینجامد.

از این رو، اقامه عزاداری و برپایی مراسم عزای سیّدالشهداء علیه السلام و اصحابشان وظیفه همه شیعیان است. ما مأمور هستیم که احترام این روز را نگه داریم و این امر از واجبات ماست. هر کس در هر مقام و شأن و جایگاهی، آن اندازه که می تواند، باید در این راه و بنا بر وظیفه اش سعی و کوشش کند.

روشن است که عزاداری احکام و آدابی دارد که مردم باید از دیدگاه مراجع خود پیروی کنند و همانند دیگر برنامه های دینی، بایستی در محدوده شرع و جهات شرعی گام بردارند.

البته به لطف پروردگار و حضرت ولی عصرعجل اللّه تعالی فرجه الشریف این مراسم در کشور ما به خوبی برگزار می شود. افزون بر این، پیروان ادیان دیگر نیز در این برنامه باشکوه شرکت می کنند و برکات آن مجالس برای آنها نیز محسوس بوده است.

این مراسم، برنامه مذهبی است و جلوگیری از آن شایسته نیست، ولی در برخی از کشورهای اسلامی همواره درباره عزاداری سیّد و سالار شهیدان علیه السلام سخنان و حرکات فتنه انگیز صورت می پذیرد که به حوادثی تلخ و تأسّف بار می انجامد. 1 . برای آگاهی بیشتر از روایات عامه در این زمینه می توانید به کتاب سیرتنا وسنّتنا علامه امینی و مقدمه کتاب المجالس الفاخره علامه سیّد شرف الدین، مراجعه کنید.

 

تلاش های نافرجام برای فراموشی این حادثه عظیم

تلاش های نافرجام برای فراموشی این حادثه عظیم

پیش تر اشاره شد که برخی از دشمنان همواره برای فراموشی این حادثه عظیم تاریخی کوشیده اند. علمای عامه در کتاب ها و نوشته هایشان، شیوه های گوناگونی به کار می برند تا مانع حیات و جاودانی واقعه عاشورا و عزاداری سیّدالشهداء علیه السلام شوند.

نمونه هایی از این شیوه ها به اشاره در پی می آید:

1 . شیوه عرفان و تصوّف

1 . شیوه عرفان و تصوّف

شیخ عبدالقادر گیلانی، از علمای اهل سنّت و بزرگان صوفیّه است که قبر او در بغداد به عنوان زیارتگاه معروف است. او اشکالی را که به اهل سنّت می شود، مطرح می کند و می گوید:

قد طعن قوم علی من صام هذا الیوم العظیم وما ورد فیه من التعظیم وزعموا أنّه لا یجوز صیامه لأجل قتل الحسین بن علی رضی اللّه عنهما فیه. وقالوا: ینبغی أن تکون المصیبه فیه عامّهً لجمیع الناس لفقده فیه، وأنتم تتّخذونه یوم فرح وسرور وتأمرون فیه بالتوسعه علی العیال والنفقه الکثیره والصدقه علی الفقراء والضعفاء والمساکین ولیس هذا من حق الحسین رضی اللّه عنه علی جماعه المسلمین;

بعضی به اهل سنّت اشکال کرده اند که چرا روز عاشورا را روزه می گیرید; این کار صحیح نیست; چرا که در این روز حسین بن علی علیهما السلام به شهادت رسیده و سزاوار است در روز مصیبت (فرزند رسول اللّه صلی اللّه علیه وآله)1جمیع مردم اقامه عزا کنند و شما که اهل سنّت هستید، چرا این روز را روز سرور و فرح قرار داده اید و مردم را به برپایی مجالس سرور و پوشیدن لباس نو و خوردن غذاهایی که متناسب عید است دعوت می

کنید...؟ و این کار صحیح نیست.

آن گاه چنین پاسخ می دهد:

وهذا القائل خاطئ ومذهبه قبیح فاسد، لأنّ اللّه تعالی اختار لسبط نبیّه صلی اللّه علیه وآله الشهاده... یوم عاشوراء لا یتّخذ یوم مصیبه، لأنّ یوم عاشوراء أن یتّخذ یوم مصیبه لیس بأولی من أن یتّخذ یوم موته فرح و سرور...;

اشکال کننده به اشتباه رفته و اعتقادش فاسد است; چرا که خداوند متعال شهادت را برای سبط پیامبر صلی اللّه علیه وآله برگزیده است... و روز عاشورا را نباید روز مصیبت قرار داد; چرا که عاشق به معشوق رسیده است. از این رو، این روز باید روز سرور باشد... .

عبدالقادر گیلانی در ادامه می افزاید:

ولو جاز أن نتّخذ یوم موته یوم مصیبه لکان یوم الاثنین أولی بذلک، إذ قبض اللّه تعالی نبیّه محمّداً صلی اللّه علیه وآله فیه وکذلک أبوبکر الصدّیق قبض فیه;2

اگر بنا شد روز عاشورا را روز عزا و ماتم قرار دهیم، بهتر آن است که روز دوشنبه را که پیامبر و ابوبکر از دنیا رفته اند، روز عزا و غم معرفی کنیم. 1 . به رغم این که در منابع اهل سنّت درود و صلوات پس از نام مبارک پیامبر خدا صلی اللّه علیه وآله به صورت ناقص (ابتر) آمده است، ما طبق فرمایش حضرتش، درود و صلوات را به صورت کامل آورده ایم. از طرفی، بعد از نام های مبارک اهل بیت علیهم السلام عبارت های علیه السلام و... آورده ایم.

2 . غنیه الطالبیین: 684 _ 687، به نقل از نفحات الازهار: 4 / 247.

2 . شیوه تقدّس و پرهیزکاری

2 . شیوه تقدّس و پرهیزکاری

در شیوه دیگر با ایجاد تردید درباره قاتل امام حسین علیه السلام

با این راه به مبارزه برمی خیزند.

غزالی در کتاب احیاء علوم الدین، از راه تقدّس و پرهیزکاری کوشیده تا عزاداری بر سیّدالشهداء علیه السلام را کم اهمیت نشان دهد. او می نویسد:

نخست این که قتل سیّدالشهداء علیه السلام منسوب به یزید باشد و یزید قاتل حسین بن علی باشد، ثابت نیست.

دوم این که قاتل حسین بن علی علیهما السلام هر که بوده، شاید قبل از مرگش توبه کرده است.

بنابراین، لعن قاتل سیّدالشهداء علیه السلام جایز نیست(!)

وی در ادامه می گوید:

به راستی که ذکر خداوند متعال از این سخنان سزاوارتر است.1

یعنی میان ذکر «لا إله إلاّ اللّه» و یا لعن بر قاتل امام حسین علیه السلام، «لا إله إلاّ اللّه» گفتن، ثوابش بیشتر است.

می توان کلام غزالی را این گونه خلاصه کرد:

نخست این که معلوم نیست قاتل سیّدالشهداء علیه السلام یزید باشد و قاتل هر که بوده، شاید توبه کرده است.

دوم این که ذکر گفتن به جای لعن قاتل حسین بن علی علیهما السلام، بهتر است.

1 . احیاء علوم الدین: 3 / 125.

3 . شیوه تکذیب

3 . شیوه تکذیب

سومین شیوه، تکذیب حادثه عاشوراست. ابن تیمیّه مبارزه خود را با این شیوه سر گرفته که یزید هرگز قاتل امام حسین علیه السلام نبوده و او هیچ گاه همسران و وابستگان امام را اسیر نکرده و این حرف ها دروغ است.

وی این گونه می نویسد:

إنّ یزید لم یأمر بقتل الحسین باتّفاق أهل النقل ولکن کتب إلی ابن زیاد أن یمنعه عن ولایه العراق والحسین رضی اللّه عنه کان یظنّ أنّ أهل العراق ینصرونه... فقاتلوه حتّی قتل شهیداً مظلوماً رضی اللّه عنه.

ولمّا بلغ ذلک یزید أظهر التوجّع علی ذلک وظهر

البکاء فی داره ولم یسب له حریماً أصلاً، بل أکرم أهل بیته وأجازهم حتّی ردّهم إلی بلدهم...;1

همانا یزید به کشتن سیّدالشهداء علیه السلام امر نکرده و همه علما (که شامل راویان و تاریخ نگاران می شود) بر این مطلب اتّفاق نظر دارند. فقط یزید به ابن زیاد نامه ای نوشت که تو از برپایی حکومت حسین رضی اللّه عنه در عراق جلوگیری کن... .

آنها با حسین بن علی رضی اللّه عنه به جنگ برخاستند تا او را مظلومانه به شهادت رساندند و چون خبر به یزید رسید، او اظهار ناراحتی کرد و گریست. او هرگز خاندان سیّدالشهداء را به اسارت نبرد; بلکه آنان را اکرام و احترام کرد تا به شهر و دیارشان برگشتند(!)

پس سیّدالشهداء شهید است و مظلومانه نیز شهید شده و عبارت «رضی اللّه عنه» نیز برای ایشان باید به کار برد، لکن یزید، قاتل امام حسین علیه السلام نیست. او خانواده سیّدالشهداء را اسیر نکرده و... .

وی در ادامه می افزاید:

لیس ما وقع من ذلک بأعظم من قتل الأنبیاء... وقتل النبی أعظم ذنباً ومصیبهً;2

مصیبت و گناه این قتل و کشته شدن حسین بن علی از قتل انبیای الهی بالاتر نیست، پس بیایید بر کشته شدن انبیا اقامه عزا کنید.

چنان که گذشت، عبدالقادر معتقد است که اقامه عزا و عزاداری به جای روز عاشورا در روز وفات رسول اللّه صلی اللّه علیه وآله و وفات ابوبکر سزاوارتر است.

ابن تیمیّه نیز گفته است:قتل و کشتن امام حسین در برابر کشتن انبیای الهی چیزی نیست و حال آن که روز قتل آنان را روز مصیبت قرار نمی دهید(!)

از این رو، بنا بر باور بعضی ازاهل سنّت، قتل سیّدالشهداء علیه السلام به توسّط و تأیید یزید بن معاویه نبوده، بلکه حتی یزید را نمی توان قاتل شمرد، یا این که در این باره تردید وجود دارد، امّا این که آیا ماجرای شهادت حسین بن علی علیهما السلام کار خوبی بوده و بنا بر موازین شرعی بوده یا نه...، از این کلمات چیزی به دست نمی آید.

آری، آنان معتقدند که چون امام حسین علیه السلام به درجه بالایی رسیده، پس باید روز عروج روح او به ملکوت، روز سرور، وسعت و خوش حالی باشد و مجالس متناسب به اعیاد گرفته شود، امّا به چه غرض و هدفی؟... . 1 . منهاج السنّه: 4 / 472.

برنامه های هیئت

1401/3/12

دهه کرامت

2 ذی القعده 1443

کوی گرو،کوچه حسین صراف،حسنیه زنجیرزنان قاسمیه شتربان

1401/3/19

دهه کرامت

9 ذی القعده 1443

کوی گرو،کوچه حسین صراف،حسنیه زنجیرزنان قاسمیه شتربان

1401/3/21

ولادت امام رضا(ع)

11 ذی القعده 1443

کوی گرو،کوچه حسین صراف،حسنیه زنجیرزنان قاسمیه شتربان

1401/3/26

شب زیارتی امام حسین(ع)

16 ذی القعده 1443

کوی گرو،کوچه حسین صراف،حسنیه زنجیرزنان قاسمیه شتربان

1401/4/2

شب زیارتی امام حسین(ع)

23 ذی القعده 1443

کوی گرو،کوچه حسین صراف،حسنیه زنجیرزنان قاسمیه شتربان

1401/4/9

شام غریبان امام جواد(ع)

30 ذی القعده 1443

کوی گرو،کوچه حسین صراف،حسنیه زنجیرزنان قاسمیه شتربان

1401/4/16

شام غریبان امام محمدباقر(ع)

7 ذی الحجه 1443

کوی گرو،کوچه حسین صراف،حسنیه زنجیرزنان قاسمیه شتربان

1401/4/18

شب عرفه-شب شهادت حضرت مسلم(ع)

9 ذی الحجه 1443

کوی گرو،کوچه حسین صراف،حسنیه زنجیرزنان قاسمیه شتربان

1401/4/23

شب ولادت امام هادی(ع)

14 ذی الحجه 1443

کوی گرو،کوچه حسین صراف،حسنیه زنجیرزنان قاسمیه شتربان

1401/4/27

عید سعید غدیر خم عید ولایت

18 ذی الحجه 1443

کوی گرو،کوچه حسین صراف،حسنیه زنجیرزنان قاسمیه شتربان

تفسیر روز

آیه 231 سوره بقره

1401/2/9

تفسیر قطره ای قرآن

آیه 231 سوره بقره: وَإِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ ۚ وَلَا تُمْسِكُوهُنَّ ضِرَارًا لِتَعْتَدُوا ۚ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَٰلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ ۚ وَلَا تَتَّخِذُوا آيَاتِ اللَّهِ هُزُوًا ۚ وَاذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَ...


حدیث روز

أَنَّ زِيَارَتَهَا تُعَادِلُ‏ الْجَنَّةَ.


زیارت حضرت معصومه همسنگ بهشت است.

امام صادق (علیه السلام)

قاسمیه در شبکه های اجتماعی